पोखरा संगीत क्षेत्र २०२७: लेकसाइड, महोत्सव र ब्यान्ड
· 6 min de lectura

पोखरामा लाइभ संगीतको केन्द्र लेकसाइड हो। कान्तिपुरका अनुसार कोरोनाअघि त्यहाँ दुई दर्जनभन्दा बढी लाइभ ब्यान्ड थिए र अहिले करिब आधा छन्, जसले पर्यटकका लागि ब्लुज, रेगे र पश्चिमी संगीत बजाउँछन्। वर्षको अन्त्यमा रिबन पोखराको पाँच दिने पोखरा स्ट्रिट फेस्टिभलमा लाइभ कन्सर्ट हुन्छन्।
पोखरा नेपाली लोकप्रिय संगीतको इतिहासमा विशेष सहर हो। १९९० को दशकमा यहाँका ब्यान्डका गीत देशभर गुन्जिए, लेकसाइडका रेस्टुरेन्टमा पर्यटकका लागि ब्लुज र रेगे बज्यो, र आज पनि फेवा तालको किनार वर्षभरि कन्सर्ट, क्लब नाइट र सडक महोत्सवले भरिन्छ। यो गाइड पोखरामा बस्ने वा पोखरा सर्ने सोचमा रहेका स्वतन्त्र कलाकारका लागि हो, र यसमा पोखरामा मात्र लागू हुने कुरा समेटिएका छन्। हरेक तथ्य नोभेम्बर २०२६ मा पढिएको स्रोतबाट लिइएको हो र स्रोतको लिंक साथै दिइएको छ, ताकि तपाईं आफैँ जाँच गर्न सक्नुहुन्छ।
पोखरेली ब्यान्डको विरासत
हिमालप्रेसका अनुसार १९९० को दशकमा पोखराका ब्यान्डहरूले नेपाली संगीत बजारमा ठूलो प्रभाव पारेका थिए। कन्दरा, डी-मोर्चा, लेकाली, मध्यान्ह, ब्रो-सिस, देउराली र भ्यागाबन्ड त्यस समयका चर्चित नाम हुन्। डी-मोर्चाले नेपाली लोकलाई फंक, रक र ब्लुजसँग मिसाउने शैली अपनाएको थियो (हिमालप्रेस)। कान्तिपुरले पनि पोखरेली पप ब्यान्डका गीत "देशभर लोकप्रिय" भएको सम्झना गरेको छ, जसमा नेपथ्यको "छेक्यो छेक्यो देउराली डाँडा" र कन्दराको "हङकङ पोखरा" जस्ता गीत पर्छन् (कान्तिपुर)।
यो विरासत अझै जीवित छ। फागुन २०८१ (८ फेब्रुअरी २०२५) मा नयाँ बजारको प्रदर्शनी केन्द्रमा "ब्याक टु नाइन्टिज" कन्सर्टमा सात वटा ब्यान्ड एउटै मञ्चमा उत्रिए। यसको आयोजना पोखरा सांगीतिक कलाकार संघले गण्डकी प्रतिष्ठानसँग मिलेर गरेको थियो, र उद्देश्य "सुतेका ब्यान्डलाई ब्युँझाउने र नयाँ पुस्तालाई संगीतमा लाग्न प्रेरित गर्ने" भनिएको थियो (हिमालप्रेस)। नयाँ कलाकारका लागि यो संघ स्थानीय समुदायसँग जोडिने एउटा स्वाभाविक ढोका हो।
पोखरामा कहाँ बजाउने
लेकसाइडको लाइभ ब्यान्ड संस्कृति
लेकसाइड पोखराको लाइभ संगीतको केन्द्र हो। कान्तिपुरका अनुसार कोरोनाअघि लेकसाइडमा दुई दर्जनभन्दा बढी लाइभ ब्यान्ड सक्रिय थिए र अहिले त्यो संख्या करिब आधा छ। यहाँका दर्शक पश्चिमी संगीत, ब्लुज र रेगेप्रति विशेष रुचि राख्छन्, किनकि धेरैजसो पदयात्राबाट फर्केका पर्यटक हुन् (कान्तिपुर, जनवरी २०२५)। यसको अर्थ हो, अंग्रेजी कभर र ब्लुज सेट बजाउन सक्ने ब्यान्डका लागि लेकसाइडमा नियमित काम पाउने सम्भावना रहन्छ।
क्लब र राति खुल्ने ठाउँ
पोखरालाई पर्यटन राजधानी घोषणा गरिएपछि व्यवसायलाई २४ घण्टा खुला राख्न दिने नीति आएको छ। कान्तिपुरले लेकसाइडमा क्लब क्याटवाक, क्लब सिक्स्टिन, लेभल्स र किङ्स लाउन्ज बिहानसम्म चल्ने र केही दोहोरी साँझ पनि राति अबेरसम्म खुल्ने उल्लेख गरेको छ (कान्तिपुर, अगस्ट २०२५)। लेभल्स क्लबले ठूला कलाकारका कन्सर्ट पनि गर्छ: १४ फेब्रुअरी २०२६ मा सुगम पोखरेल र कमल खत्रीको "आई ह्याभ अ फ्रेन्ड" कन्सर्ट त्यहीँ हुने घोषणा भएको थियो (कान्तिपुर)। दोहोरी गाउने कलाकारका लागि लेकसाइडका दोहोरी साँझ अर्को विकल्प हुन्।
पुराना नाम
२०१८ को एउटा लेखमा द अन्नपूर्ण एक्सप्रेसले रोलिङ स्टोन्स रक बारलाई लेकसाइडको सबैभन्दा ठूलो लाइभ संगीत स्थलमध्ये एक भनेको थियो, जहाँ काठमाडौँका ब्यान्ड पनि बजाउन आउँथे (द अन्नपूर्ण एक्सप्रेस)। तर यो स्थल अझै सक्रिय छ भन्ने २०२५-२०२६ को स्रोत हामीले फेला पारेनौँ, त्यसैले जानुअघि उनीहरूको हालको कार्यक्रम जाँच गर्नुहोस्।
महोत्सव र मिति
- पोखरा स्ट्रिट फेस्टिभल: अंग्रेजी नयाँ वर्ष स्वागत गर्न हरेक वर्ष हुने यो महोत्सव झन्डै तीन दशकदेखि चल्दै आएको छ। २०२५ को संस्करण (२७औँ) रेस्टुरेन्ट एन्ड बार एसोसिएसन नेपाल (रिबन) पोखरा च्याप्टरले आयोजना गरेको पाँच दिने महोत्सव थियो, जुन फेवा तालको किनारको करिब ३.५ किलोमिटर लेकसाइड सडकमा फैलिएको थियो र यसमा लाइभ कन्सर्ट पनि थिए (हिमालप्रेस)। त्यसै संस्करणमा रबिन श्रेष्ठ र गौतम गुरुङले एउटै मञ्चमा प्रस्तुति दिएका थिए (कान्तिपुर)। २०२६-२७ को संस्करणको कलाकार सूची हामीले पढेका स्रोतमा थिएन।
- महाशिवरात्रि वर्ल्ड म्युजिक फेस्टिभल: १८औँ संस्करण १ मार्च २०२५ मा हल्लनचोक, लेकसाइडको क्याम्पिङ साइडमा भएको थियो, जसमा रक, ब्लुज र परम्परागत तालको मिश्रण थियो (इभेन्टएमएक्स)। २०२७ को मिति हामीले पुष्टि गर्न सकेनौँ।
- ग्रीन ग्याथरिङ: यसको १४औँ संस्करण "ग्याथरिङ अफ ट्राइब्स" २४ देखि २६ नोभेम्बर २०२६ मा पोखरा नजिकैको युनिटी इको भिलेजमा हुने सूचीमा छ (टेक्नो एयरलाइन्स)। इलेक्ट्रोनिक संगीतमा काम गर्ने कलाकारका लागि यो सम्पर्क बनाउने मौका हो।
- रेडियो अन ह्विल्स: ९ जनवरी २०२६ मा रेडियो कान्तिपुरको यो खुला कन्सर्ट फेवा तालको किनारमा सजाइएको भ्यानको मञ्चमा भएको थियो, जहाँ गायक शिव परियारले प्रस्तुति दिएका थिए (कान्तिपुर)।
कुनै पनि महोत्सवको २०२७ को आधिकारिक मिति यो गाइड लेख्दासम्म घोषणा भएको हामीले भेटेनौँ। आयोजकका आधिकारिक च्यानल पछ्याउनुहोस्।
गण्डकीको लोक धुन
पोखरा गण्डकी प्रदेशको राजधानी हो, र यो प्रदेश लोक संगीतको खानी मानिन्छ। कान्तिपुरका अनुसार गण्डकीका फरक जिल्लामा फरक भाका गाइन्छन्: कास्कीमा खयाली, ढाडो भाका र सालैजो; लमजुङमा ठाडो भाका; बागलुङमा यानीमाया; स्याङ्जामा रोइला (कान्तिपुर)। लोक-फ्युजनमा काम गर्ने कलाकारका लागि यी भाका आफ्नै पहिचान बनाउने बलियो आधार हुन्, जसरी नब्बेको दशकका पोखरेली ब्यान्डले गरेका थिए।
रेकर्डिङ, अभ्यास र तालिम
पोखराका रेकर्डिङ स्टुडियो र रिहर्सल कोठाको हालको र भरपर्दो सूची हामीले नोभेम्बर २०२६ मा पढेका स्रोतमा फेला पारेनौँ। संगीत कक्षाबारेको एउटा लेख खोल्न खोज्दा पनि पहुँच मिलेन, त्यसैले यहाँ कुनै नाम राखिएको छैन। सबैभन्दा व्यावहारिक बाटो भनेको पोखरा सांगीतिक कलाकार संघ र लेकसाइडमा बजाउने ब्यान्डसँग सोध्नु हो: उनीहरूलाई कुन स्टुडियो र अभ्यास कोठा अहिले चलिरहेका छन् भन्ने थाहा हुन्छ। यही कारणले यो गाइड अरू सहरको भन्दा छोटो छ: हामीले पुष्टि गर्न नसकेका कुरा लेखेका छैनौँ।
सार्वजनिक सहयोग
गण्डकी प्रतिष्ठानले "ब्याक टु नाइन्टिज" कन्सर्टमा पोखरा सांगीतिक कलाकार संघसँग सहकार्य गरेको थियो (हिमालप्रेस)। यो प्रदेश स्तरको संस्था स्थानीय कलाकारका कार्यक्रममा साझेदार बन्न सक्छ भन्ने उदाहरण हो। कुनै खुला अनुदान वा आवेदनको मिति हामीले आज पढेका स्रोतमा थिएन, त्यसैले नयाँ सूचनाका लागि प्रतिष्ठान र पोखरा महानगरपालिकाका आधिकारिक सूचना हेर्नुहोस्।
पोखरामा सुरु गर्ने व्यावहारिक सुझाव
- लेकसाइडमा ब्लुज, रेगे र अंग्रेजी कभरको छोटो सेट तयार राख्नुहोस्; पर्यटक दर्शकमाझ यही बढी चल्छ।
- आफ्नो मौलिक गीतमा गण्डकीका भाका प्रयोग गरेर हेर्नुहोस्; पोखरेली ब्यान्डहरू यसरी नै चिनिएका थिए।
- नयाँ वर्षको स्ट्रिट फेस्टिभल र शिवरात्रि जस्ता मौसमी कार्यक्रमका आयोजकसँग समयमै सम्पर्क गर्नुहोस्।
- पोखरा सांगीतिक कलाकार संघमा जोडिनुहोस्; स्थानीय कार्यक्रम र पुराना कलाकारसँग भेट्ने ठाउँ यही हो।
आफ्नो संगीत रिलिज गर्ने
वितरण पोखरामा पनि नेपालका अरू ठाउँजस्तै हुन्छ, त्यसैले त्यसबारे हामीले नेपालमा निःशुल्क संगीत वितरण २०२७ गाइडमा छुट्टै लेखेका छौँ। सेवाहरू तुलना गर्न डिस्ट्रिब्युटर चेकलिस्ट हेर्नुहोस्, र उपत्यकामा पनि बजाउने योजना छ भने काठमाडौँ र ललितपुर का गाइड पढ्नुहोस्।
Be Fun मेडेइन, कोलम्बियामा आधारित संगीत कम्पनी हो, जसले गति लिइरहेका कलाकारमा उनीहरूको मास्टर नलिई सह-लगानी गर्छ। तपाईंको पोखरेली प्रोजेक्ट अगाडि बढ्दै छ भने हामीलाई बताउनुहोस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
पोखरामा लाइभ संगीत कहाँ बजाउन सकिन्छ?
मुख्य केन्द्र लेकसाइड हो, जहाँ अहिले करिब एक दर्जन लाइभ ब्यान्ड सक्रिय छन् (कान्तिपुर, २०२५)। लेभल्स क्लबले ठूला कन्सर्ट पनि गर्छ, र लेकसाइडमा दोहोरी साँझ पनि चल्छन्।
पोखरा स्ट्रिट फेस्टिभल कहिले हुन्छ?
यो अंग्रेजी नयाँ वर्षको स्वागतमा डिसेम्बरको अन्त्यतिर हुन्छ। २०२५ को संस्करण रिबन पोखरा च्याप्टरले आयोजना गरेको पाँच दिने महोत्सव थियो, जुन लेकसाइड सडकको करिब ३.५ किलोमिटरमा फैलिएको थियो।
पोखरामा इलेक्ट्रोनिक संगीतको महोत्सव छ?
छ। ग्रीन ग्याथरिङको १४औँ संस्करण २४ देखि २६ नोभेम्बर २०२६ मा पोखरा नजिकको युनिटी इको भिलेजमा हुने सूचीमा छ।
पोखराका स्थानीय कलाकारलाई जोड्ने संस्था कुन हो?
पोखरा सांगीतिक कलाकार संघ। यसले २०२५ मा गण्डकी प्रतिष्ठानसँग मिलेर नब्बेको दशकका सात ब्यान्डको "ब्याक टु नाइन्टिज" कन्सर्ट आयोजना गरेको थियो।
स्रोतहरू
- Kantipur: Lakeside's 'Live Band' (जनवरी २०२५)
- HimalPress: Pokhara bands set to reignite the 90s musical legacy
- Kantipur: Pokhara remembers the golden age of pop songs
- HimalPress: Pokhara Street Festival kicks off in Pokhara
- Kantipur: 'X Nepathya' resounding at Pokhara Street Festival
- Kantipur: Pokhara's night life (अगस्ट २०२५)
- Kantipur: Sugam and Kamal in Pokhara on Valentine's Day
- Kantipur: Sail on the Fewa Lake on Radio on Wheels
- EventMX: 18th Maha Shivaratri World Music Festival 2025
- Techno Airlines: Green Gathering XIV, Pokhara 2026
- Kantipur: Gandaki's tune
- The Annapurna Express: Rocking and Rolling, Lakeside (2018)
अद्यावधिक: नोभेम्बर 2026। लेखक: हुआन अल्भारेज, Be Fun का सह-संस्थापक (मेडेयिन, कोलम्बिया)।